Son yıllarda Gümüşhane’nin ismini duyuran en parlak beyinlerden biri olan Yüksek Mimar Y. Burak Dolu, uluslararası arenada elde ettiği devasa başarıları memleket sevdasıyla harmanlıyor.
Aslen Süleymaniye Mahallesi’nden (Eski Gümüşhane) bir aileye mensup olan Dolu, yaptığı söyleşilerde, çocukluğunun yazlarını geçirdiği Eski Gümüşhane’nin mimar olmasında etkisi olduğunu ve buraya ayrı bir sevgi bağı olduğunu belirtiyor.
Kamuoyunun son dönemde Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un paylaşımıyla tanıdığı Wonder Global Design Awards başarısı, aslında Dolu’nun kariyerinde buzdağının sadece görünen kısmını oluşturuyor.
Yıldız Teknik Üniversitesi’nde temelleri atılan, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Atina Ulusal Teknik Üniversitesi’nde derinleşen bu kariyer, bugün 31 ulusal ve uluslararası ödülle taçlanmış durumda.
Seddülbahir’den Dünya Mimarlık Kürsüsüne
2013 yılında, farklı mimari uygulamalardan ve kooperatif üretim ortamlarından edindiği deneyimlerin birikimiyle İstanbul’da KOOP Mimarlık firmasını kuran Burak Dolu için ödüllerin en kıymetlisi, Türkiye’nin mimarlık alanındaki en prestijli ödülü olan Ulusal Mimarlık Ödülü.
Çanakkale Savaşları’nın kahraman mekanı Seddülbahir Kalesi’nin dönüşümü, çevre düzenlemesi ve müze tasarımlarıyla bu ödülü göğüsleyen Dolu; aynı proje ile Londra’da Dezeen, Singapur’da Dünya Mimarlık Festivali (WAF) ve Chicago’da Uluslararası Mimarlık Ödülü gibi küresel ölçekli başarılara imza attı.
Birleşmiş Milletler’e (BM) Kıbrıs’ta danışmanlık yapan, Birleşik Arap Emirlikleri’nde kale restorasyonları ve müze inşaatları yürüten Dolu, tüm bu küresel trafiğin arasında "Gümüşhane hastası" kimliğini her zaman ön planda tutuyor.
Sarı Mektep: Bir Şehrin Hafızası Yeniden Canlanıyor
Gümüşhane’nin simge yapılarından tarihi Süleymaniye Mahallesindeki Sarı Mektep’in (Rum Okulu) projesini de hazırlayan Dolu, bu yapının yaşayan bir kütüphane, arşiv ve kültür merkezi (Hafıza Merkezi) olarak kullanılması için ekibiyle birlikte rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerini gönüllü olarak hazırladı. Statik, mekanik ve elektrik projelerini de hazırlatarak İl Özel İdaresi’ne hediye eden Dolu’nun bu vizyonu, 2021 yılında başlayan restorasyon çalışmalarıyla hayat bulmaya devam ediyor.
Canca Kalesi ve "Yapay Zeka" Uyarısı
Canca Kalesi için hazırladığı kapsamlı projede sadece kale duvarlarının restorasyonuyla yetinilmemesi gerektiğini savunan Dolu, hazırladıkları projenin aslında otopark, karşılama merkezi, gezi güzergahı ve seyir teraslarını da kapsadığını belirtiyor.
Son günlerde Gümüşhane Belediyesi ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın kaleyle ilgili harekete geçmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Dolu, sosyal medyada dolaşan "cam teras" görselleri için bir hatırlatmada bulunuyor: "Gümüşhane Belediyesi ve Trabzon Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanmış, her detayı düşünülmüş ve uygulanmayı bekleyen bir proje varken, yapay zeka ile üretilmiş görsellere anlam veremedim. Çok güzel görsellerimiz de var, bunlar paylaşılabilir. Bu proje doğru uygulanırsa da dünya çapında ödüller alacağına ve turizme katkı sağlayacağına inanıyorum."
Gümüşhane İçin Bir Ömür Gönüllülük
Öğrencilik yıllarından bu yana Gümüşhane için sayısız kamu kurumuna ve şahsa projeler hazırlayıp hediye eden Dolu’nun şehrin turizm master planlarından, rrestorasyon projelerine, sokak sağlıklaştırmasından belgesellere kadar her alanda imzası yer alıyor. Bugüne kadar hediye ettiği projelerin piyasa değeri onlarca milyon lirayı bulan Dolu, ayrıca birçok kurumdan bütçe ve hibe çıkarılması için çalışmış, Gümüşhane’de 10’a yakın konak için mal sahiplerini ikna ederek Kültür Bakanlığı’ndan hibe almalarını ve konakları restore etmelerini sağladı.
Ödülleri ve Seçkileri:
- 2026, 13. Mimari Doğal Taş Ödülü, Seddülbahir Kalesi ile
- 2026, Archdaily Building of the Year (Kültürel Mimari), Uzun Liste, Seddülbahir Kalesi ile
- 2025, Wonder Global Design Awards, En İyi 50 Ofis
- 2025, Wonder Global Design Awards (Müze, Sergileme, Pavilyon), Altın Kazanan, Seddülbahir Kalesi ile
- 2025, Wonder Global Design Awards (Konut Yenileme Projesi), Gümüş Kazanan, Birer Köşkü ile
- 2025, Wonder Global Design Awards (Çalışma Alanı Tasarımı), Bronz Kazanan, Orient Ofis ile
- 2025, Fresh&Bold Mimarlık Ödülleri, Kısa Liste, Seddülbahir Kalesi ile
- 2025, Uluslararası Mimarlık Ödülleri (Restorasyon/Yenileme) Kazanan, Seddülbahir Kalesi ile
- 2025, Dışişleri Şehitleri Anıtı Projesi Yarışması, Eşdeğer 1. Ödül
- 2025, Ağa Han Mimarlık Ödülleri, Aday Gösterildi, Seddülbahir Kalesi ile
- 2024, Architecture Master Prize Kısa Liste, Seddülbahir Kalesi ile
- 2024, Türk Serbest Mimarlar Derneği Mimarlık Ödülleri Jüri Özel Ödülü, Seddülbahir Kalesi ile
- 2024, Dezeen Ödülleri (Miras) Kısa Liste, Seddülbahir Kalesi ile
- 2024, World Architecture Festival (Tamamlanmış Yapılar/Kültür) Kısa Liste, Seddülbahir Kalesi ile
- 2024, World Architecture Festival (En İyi Taş Kullanımı) Kısa Liste, Seddülbahir Kalesi ile
- 2024, Architizer A+ Ödülleri (Kültür/Müze) Finalist, Seddülbahir Kalesi ile
- 2024, Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri (Yapı/Koruma), Seddülbahir Kalesi ile
- 2024, Arkitera Türkiye Mimarlık Yıllığı Seçkisi, Seddülbahir Kalesi ile
- 2023, GEMSS’23, Genç Mimarlar Seçkisi & Sergisi
- 2023, Uluslararası DOMUS Restorasyon ve Koruma Ödülü, Kısa Liste, Seddülbahir Kalesi ile
- 2023 Konya Alaeddin Tepesi II. Kılıçarslan Köşkü ve Kazı Alanı Mimari Proje Yarışması, Konya Büyükşehir Belediyesi, 2 Ödül
- 2021 Arkitera Türkiye Mimarlık Yıllığı Seçkisi, Bab-ı Kebir Canlandırması ile
- 2020 Halil Kaya Mezarı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 1. Ödül
- 2020 Haliç Kıyıları Kentsel Tasarım Yarışması, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 3. Ödül
- 2019 Turgut Cansever Uluslararası Mimarlık Ödülleri, Yapı Ödülü, Taraklı Kent Meydanı ile
- 2018 Ulusal Mimarlık Ödülleri, Sergileme, Akçakocabey Mescidi ile
- 2018 Archist İç Mimarlık Ödülleri, Kısa Liste ve Sergileme, Fuat Sezgin Kütüphanesi ile
- 2016 Seddülbahir Yeniden Kullanım Projesi Davetli Yarışması, 1. Ödül
- 2016 Arkitera Türkiye Mimarlık Yıllığı Seçkisi, Taraklı Kent Parkı ile
- 2015 Arkitera Türkiye Mimarlık Yıllığı Seçkisi, Akçakocabey Mescidi ile
- 2015 Turgut Cansever Ödülleri; Sergi ve Kitap Seçkisi, Akçakocabey Mescidi ile
- 2011 Troya Müzesi Yarışması, Kültür Bakanlığı, 4. Ödül
İşte Dolu’nun Gümüşhane için hazırladığı ve katkı sunduğu projeler:
• Yüksek Lisans Tezi: ”Eski Gümüşhane (Süleymaniye Mahallesi) Sit Alanı İçin Koruma Önerileri”
• Çakırkaya Manastırı Restorasyon Projesi (Danışmanlık)
• Ayana (Ayios Ioannes) Kilisesi Restorasyon Projesi (Danışmanlık)
• Aya Todor (Ayios Teodoros) Kilisesi Restorasyon Projesi (Danışmanlık)
• Surp Karabet Kilisesi Restorasyon Projesi (İTÜ Projeleri)
• Aya Yorgi (Ayios Georgios) Kilisesi Restorasyon Projesi (İTÜ Projeleri)
• Fahri Gümüşeli Evi Restorasyon Projesi
• Ali Erkan Evi Restorasyon Projesi ve Uygulaması
• Şerefnur Metintaş Evi Restorasyon Projesi ve Uygulaması
• Necip Saraçoğlu Evi Restorasyon Projesi ve Uygulaması
• Darphane Şehri Gümüşhane Projesi (Kuveyt Türk)
• Akagün /Eskicioğlu Evi Restorasyon Projesi (Gümüşhane Üniversitesi)
• Eski Gümüşhane Maden Müzesi Konsept Projesi
• Sabahattin Başer Evi Restorasyon Projesi
• Rum Kız Okulu Restorasyon Projesi
• Suluhan Projeleri
• Paşa Hamamı Restorasyon Projesi
• Zeki Kadirbeyoğlu Konağı Yemek Kültürü Müzesi
• Eski Gümüşhane Kentsel Donatılar Projesi
• Hudura Manastırı Ön Tasarımı
• Eski Gümüşhane Sokak Sağlıklaştırma Projesi
• Eski Gümüşhane Duvar Rehabilitasyon Projesi
• Canca Kalesi Restorasyon ve Çevre Düzenleme Projesi
• Torul Kalesi Restorasyon Projesi
• Santa-İmera Turizm Master Planı
• Saray Hamamı Restorasyon Projesi
• Kadirbeyoğlu Konağı Belgeseli
• Gümüşhane Yemek Kültürü Belgeseli
• Eski Gümüşhane Belgeseli
• Eski Gümüşhane Gezi Rehberi
• Sarı Mektep (Rum Okulu) Restorasyon Projesi
Y. Burak Dolu kimdir?
Yusuf Burak Dolu, koruma ve kültürel projelerde uzmanlaşmış, ödüllü bir yüksek mimardır. 2002 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi'nde başladığı mimarlık eğitimine, 2007 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi’nde Restorasyon Yüksek Lisans Programı ve 2008 yılında Atina Ulusal Teknik Üniversitesi’nde (Politechniou) Mimarlık Tarihi Yüksek Lisans Programı’nda devam etti.
2006 yılından bu yana çeşitli serbest projeler üstlendi; birçok mimarlık ofisi ve kurumda görev aldı. 2013 yılında, farklı mimari uygulamalardan ve kooperatif üretim ortamlarından edindiği deneyimlerin birikimiyle KOOP’u kurdu.
Tarihi yapı restorasyon ve dönüşümleri, müze ve sergileme tasarımı, kültürel merkezler, sosyal merkezleri, kent meydanları, konut, ofis ve restoranlar gibi birçok alanda proje ve uygulama işleri her bir alanda farklı disiplinlerde ekiplerle yürütülüyor. KOOP her proje özelinde şehir planlama, kentsel tasarım, koruma, mühendislik, grafik tasarım, müzebilim, peyzaj mimarlığı, iç mimarlık, sürdürülebilirlik gibi birçok alanda kişi ve firmalar ile çeşitli sivil toplum örgütleri ile kooperatif çalışma ortamları oluşturarak çözümler üretiyor.
KOOP genellikle tarihi çevrelerde eski ve yeni yapılar ve kamusal alanlar, mevcut yapıların dönüşümü, müzeler gibi konularda çalışıyor. Bulunduğu ‘yer’i ve hafızayı eşeleyerek anlamaya çalışarak, bugünün üretimleriyle hafızayı görünür-anılır kılmaya ve yalın katkılar koymaya çalışıyor.
Y. Burak Dolu Mimarlar Odası, ICOMOS (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi), ICOM (Uluslararası Müzeler Konseyi), Yücel Kültür Vakfı, Gümüşhane Kültür ve Sanat Derneği, GÜSİAD, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Platformu, Sulukule Platformu, YTÜ ICUS Yapı Atölyesi gibi birçok sivil toplum kuruluşu ve gönüllü oluşumda yer aldı. Halen kültür mirasının korunması, kent hakları ve kırsal kalkınma başta olmak üzere çeşitli alanlarda gönüllü çalışmalarına devam etmekte.
Projeleri çeşitli mimarlık ödülleri aldı, Türkiye ve Dünya’da birçok sergide yer aldı ve yayında yer buldu.
