KONU: İlimiz Yenimahalle Yunus Emre Camii'nin üzerine AVEA İletişim Hizmetleri A.Ş. ye ait GSM Baz istasyonu kurulması hakkında İl Mahalli Çevre Kurulunun 27.10.2005 tarihli toplantısında alınan kararlara ve şehir merkezinde kurulan ve kurulacak BAZ istasyonlarına Gümüşhane Belediyesinin itirazı hakkındadır.
İTİRAZ GEREKÇELERİMİZ:
1- 05.12.2003 tarih ve 3434 sayılı Güvenlik Sertifikası hakkında Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü yazılarında;
2.BÖLÜM
1 .Madde “Telekomünikasyon Kurumu Mahalli Çevre Kurulunun görüşünü aldıktan sonra Güvenlik sertifikası düzenler ve GEÇİCİ ONAY VERİR”
2. Madde: Sağlık açısından etkileri hususunda kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla Sağlık Bakanlığı ve Telekomünikasyon Kurumu ile işbirliği yapar.
3. Madde; bir il için il genelinde baz istasyonlarının dağılımının “KENTSEL YERLEŞİM PLANI” üzerinde işaretlenerek Mahalli Çevre Kurullarına gönderilir” denilmektedir.
O halde; Kentsel Yerleşim Planı üzerinde baz istasyonlarının yerleri belirlenmemiş, sağlık yönünden halk aydınlatılmamıştır. Aynı bölgede birden fazla manyetik alan oluşması hususu dikkate alınmamış ise GEÇİCİ ONAY verilemez.
2- Baz istasyonu kurulması Belediyeden ruhsat alması halini de içermektedir. Kentsel yerleşim planının yapılması ve inşaatın (bina) mevcut projesinde ve elektrik projesinde, tadilat projesinin yapılması halinde ruhsat verilmesini öngörmektedir.
3- Yeni TCK nın 181 ve 182 . maddeleri ile ilgili teknik ve usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde atık ve artıklarını toprağa, suya ve HAVAYA kasten verilmesinin cezai işlem gerektiren suç sayıldığını bildirmektedir.
4. T.C. Anayasasının 12., 13.ve 14. maddeleri temel hak ve hürriyetlerinin niteliği - sınırlandırılması- kötüye kullanılmaması hususların içermekte, genel sağlığın korunması hususu bu kapsamda anılmaktadır.
5. Yeni TCK nın 184.maddesi imar kirliliğine neden olma başlığı altındaki; bina ruhsatına aykırı olarak bina yapan yada yaptıran kişi hakkında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası uygulanacağı öngörülmektedir.
6. Devlet Denetleme Kurulu (DDK) müfettişleri, Telekomünikasyon Kurumunun 2002-2003- 2004 yılları eylem ve işlemlerini denetleyerek hazırladığı inceleme raporunda Türkiye genelinde toplam 30455 baz istasyonu ve elektromanyetik ortam oluşturan cihazların sadece 6294 ünün GÜVENLİK SETRİFİKASI bulunduğunu belirlediler. İstanbul bölgesinde gerekli ölçümleri yapılan baz istasyonu oranı %5 te kalırken Ankara'da bu oranın % 47 olduğu
belirlendi.
Türkiye genelinde kayıtlı 30455 sistemden sadece 6294 üne KATİ GÜVENLİK SERTİFİKASI verildiği düzenlenen bir raporla ortaya konulmuştur.
Bu da; insan sağlığını tehdit eden baz istasyonlarının mecburi olan ölçüm ve denetlenmesinde büyük bir ihmalkarlık yapıldığı anlamına gelmektedir.
Birçok bilim adamı, baz istasyonlarının ve cep telefonlarının yaymış olduğu elektromanyetik ışınların insanlar üzerinde ciddi sağlık sorunları yaratacağı ve bu sağlık sorunlarının yıllar sonra ortaya çıkabileceği konusunda hemfikirdir. Toplum sağlığı ciddi anlamda risk altındadır. Bu tür elektromanyetik kirlenmenin etkilerinin hemen ortaya çıkmaması, belirsizlik ve kurumların yeterince önleyici, denetleyici çalışmalar yapmaması, halkı bu konuda bilgilendirmemesi nedeniyle kişilerde kaygı, korku, endişe gibi psikolojik sorunlar ortaya çıkmış ve toplum tedirgin olmuştur. Toplum psikolojisinin bozulması en az fiziksel sağlığın bozulması kadar önemlidir. Bu durum toplum sağlığını gözetmekle yükümlü kamu kurumlarınca göz ardı edilmemelidir.
Kamu sağlığını korumakla yükümlü yetkililerin de elektromanyetik kirlilik ve kirlilikle mücadele yönünden tüm kamuoyunun bilinçlendirilmesi için, bu konuda bilimsel çalışma yapan sivil toplum kuruluşlarının elde ettikleri sonuçlar çerçevesinde yeni mevzuat ortaya koymaları gerekmektedir.
Şirketler her ne kadar bu antenlerin 100 watt lık ampule denk olduğunu söylemekteyse de ampullerin frekansı 50, antenin ise 1 milyar kadardır. (1Ghz.) anten UHF üzerinden her yöne veya tek yöne yayın yapmaktadır. Tek yönlü yayında MD'lar dar bir huzme daraldıkça güç artmakta dar huzme civar binalara girmekte veya onlardan yansımaktadır.
Şirketler, elektromanyetik ışın şiddetinin mesafenin karesi ile ters orantılı olarak azaldığını söylemekte ise de, azalan elektromanyetik alan şiddetidir. Kanser yapıcı etki mesafe ile azalmaz.
Damlara kurulan BAZ istasyonları, özellikle çocuklar, kalp pili kullananlar, ilaç kullanan hastalar için çok tehlikelidir.
Bu durumda, elektromanyetik alanlara maruziyet ile ciddi sağlık problemleri arasında çok ciddi bir ilişki bulunmaktadır. Önemli sağlık problemlerinin uzun yıllar sonra ortaya çıkabileceği göz önüne alınmalıdır. Bu noktalar dikkate alınarak Halk Sağlığı değerlendirmesinde İHTİYAT ilkesi temel alınarak elektromanyetik alan konusu buna göre değerlendirilmelidir.
Kentsel çevre bütün sakinlerin sağlığına elverişli olmalıdır. 2872 sayılı çevre kanunu 3.maddesi a bendinde “Çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesi gerçek ve tüzel kişilerle vatandaşların görevi olup, bunlar bu konuda alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdürler” denilmektedir.
3194 sayılı İmar Yasasına göre yapılara ilişkin, her türlü yetki ve sorumluluğu mücavir alan sınırları içinde BELEDİYELERE vermiştir. Dolayısı ile baz istasyonlarını kuran firmaların Belediyelerden ruhsat alması zorunludur.
Çevre Bakanlığının 11.05.2000 tarihli Elektromanyetik Kirlilik Genelgesinde baz istasyonlarının kamu binaları, okul, hastane, kreş, kışla ve park gibi yapı alanlarda kurulamayacağı, bu hususun Valiliklerce denetlenmesinin yapılacağı belirtilmektedir.
Yine Genelgenin yayını tarihinden itibaren kurulacak cep telefonu BAZ istasyonlarının meskun mahal dışına kurulmasının ve mevcut BAZ istasyonlarının ise ölçümler sonucunda yukarıda belirtilen elektrik alan şiddeti sınır değerinin üzerinde olması halinde meskun mahal dışına taşınmasının sağlanması Valiliklerin görev alanına girmektedir.
GSM şirketlerinin bu durumdan rahatsız oldukları ve hatta bu nedenle GSM şirketlerinden birinin Çevre Bakanlığının yayınladığı genelgenin iptali için Çevre Bakanlığı aleyhine Danıştay 6. Hukuk Dairesinde yürütmenin durdurulması istemiyle idari dava açtığı bilinmektedir.
Danıştay 6. Dairesi 27.09.2000 tarih ve 2000/3682 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin REDDİNE karar vermiş olup, anılan kararda elektromanyetik kirliliğe yol açma potansiyeli olan baz istasyonlarının yer seçimine ilişkin olarak düzenleme yapmanın Çevre Bakanlığının yetki ve görevinde bulunduğunu;Bu durumda, çevre sağlığını korumak amacıyla yasal yetkisi çerçevesinde Çevre Bakanlığı tarafından tesis edilen genelgede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
İyonlaştırıcı olmayan radyasyonla ilgili, Sağlık Bakanlığı'nın da katıldığı Çevre Bakanlığının eşgüdümündeki çalışmalar sürmekte olduğu, bugüne kadar yapılan bilimsel araştırmalar da elektromanyetik alan ve dalgaların BİYOLOJİK etkilerinin olduğunun ortaya çıktığı, elektromanyetik kirliliğin sağlığa etkileri anlatılmış ve bu konuda ilgili tedbirlerin bir an önce alınması gerektiği belirtilmiştir.
Sağlık Bakanlığı GENELGE ile Valiliklere, elektromanyetik kirlilik konusunda geniş yetki vermiş, genelgede elektromanyetik kirlilik ile ilgili etkiler ve risklerin göz önüne alınarak ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyon içerisinde valiliklere her türlü tedbirin alınması, ETKİLER, RİSKLER VE TEDBİRLER hakkında kamuoyunun ve ilgililerin bilgilendirilmesi ve gerekli uyarımda bulunulması gerektiği bildirilmiştir.
Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun 07.08.2000 tarihli cep telefonları ve BAZ istasyonları konusundaki GENELGESİ;
“Cep telefonu baz istasyonlarının sosyal hizmet kuruluşları (çocuk yuvaları, yetiştirme yurtları, huzurevleri, rehabilitasyon merkezleri, çocuk ve gençlik merkezleri, kreş ve gündüz bakımevleri, toplum merkezleri, kadın konukevleri ve diğer kuruluşlar)binalarının ve komşu binaların çatılarına, bahçelerine ve yakın çevresine kurulmasına izin verilmeyecektir.
DAHA ÖNCE BU YERLERE KURULMUŞ OLAN BAZ İSTASYONLARI SÖKTÜRÜLECEKTİR.
Hukuk devletinde bireylerin anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetlerinin korunması kesin olarak belirtilmiştir.
Sonuç olarak;
1- 3194 sayılı İmar Kanunu
2- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu
3- 5393 sayılı Belediye Kanunu Mad. 14-15
4- T.C.K. Mad. 181-182
5- T.C. Anayasası Mad. 12-13-14
6- Gümüşhane Belediyesi Meclis Kararı 06.05.2005
7- 2872 sayılı Çevre Kanunu
8- Başbakanlık SHÇEK 07.08.2000 tarihli Genelgesi
9- Yargıtay 4. Dairesinin 2004 tarihli ESAS NO:2003/16434 - KARAR NO:2004/971 ve ESAS NO:2004/2954 ve KARAR NO:2004/10516 sayılı kararları
Yukarıda kısmen izaha çalıştığımız gerekçelerden dolayı insan sağlığının her şeyden önce olduğu bilinci ile elektromanyetik alan ve iyonlaşmayan bu zararlı enerjiden halkımızı korumak maksadı ile Gümüşhane Belediyesi, konunun bilincinde hareket ederek Mayıs 2005 mutat meclis toplantısında konuyu ele almış, incelemiş, tartışmış ve oy birliği ile;
Belediye binamızın çalışma ortamında:
1- Belediye Gençlik Konseyinin kurulmuş olması
2- Türk Kadınlar Birliği Derneğinin binamızda bulunması
3- Hamile kadınların ve çocukların bulunması
4- BAZ istasyonları için kentsel yerleşim planlarının henüz ihdas edilmemiş olması
5- Görüntü ve çevre kirliliğine neden olacağı
6- İnsan sağlığı açısından zararlı olacağı ve baz istasyonu kurulacak binaların çevresindekilerin psikolojik etkileri göz önüne alınarak,
7- Alternatif yerlerin bulunduğu (Mesire yamaçları ve diğer yamaçlar) göz önünde bulundurularak şehir merkezinde bulunan binaların üzerine BAZ istasyonu kurulmaması hususunda Belediye Meclisi karar almıştır.
SONUÇ OLARAK;
Yukarıda belirtilen nedenlerden ötürü ve ilimizin arazi yapısının uygun olması nedeniyle BAZ istasyonlarının meskun mahaller dışına kurulmasını talep ediyoruz.
Mustafa CANLI
Gümüşhane Belediye Başkanı
