Kurban, insanın Allah'a yaklaşmasına vesile olan önemli bir ibadettir. Kurban kesmekle inanan kişi, cimrilikten ve dünya malına olan aşırı bağımlılıktan kurtulup, Allah rızasını kazanmak, Hz. Peygamber ve Hz. İbrahim'in sünnetine olan bağlılığını belirtmek için gerektiğinde her türlü fedakarlığa hazır olduğunu göstermiş olur.Ancak bütün ibadetlerde olduğu gibi kurbanda da ibadet gayesi ve ihlas esastır. Kurban, aynı zamanda İslam'daki sosyal yardımlaşma ve dayanışmanın bir başka örneğidir.
KURBAN KESMEKLE YÜKÜMLÜ OLANLAR
Temel ihtiyaçlarından ve borcundan başka nisap miktarı olan 81 gram altın, bu değerde YTL. veya döviz cinsinden paraya sahip olup; aşağıdaki şartları taşıyan kimsenin kurban kesmesi gerekir.
1- Müslüman olmak 2-Akıllı olmak, 3- Erginlik çağına girmiş olmak, 4-Hür olmak, 5-Mukim olmak (Misafir olmamak,) 6- Nisap miktarı mal veya paraya sahip olmak.
KURBAN EDİLECEK HAYVANLAR VE SAHİH OLMA ŞARTLARI
Kurban olabilecek hayvanlar; koyun, keçi,sığır,manda ve deve cinsinden olur. Bu hayvanların erkekleri kurban edilebileceği gibi gebe olmamak kaydıyla dişileri de kurban edilebilir. Bunlardan devenin 5, sığır ile mandanın 2, koyun ile keçinin bir yaşını doldurmuş olmaları gerekir. Ancak en az altı ayını tamamlayan ve bir yaşını doldurmuş gibi gösterişli olan bir kuzu da kurban edilebilir. Bunların dışındaki hayvanlar dinen kurban olamaz.
Bir koyun veya bir keçi ancak bir kişi için kurban edilebilir. Fakat sığır, manda ve deve 1 ile 7 kişiye kadar şahıslar için kurban edilebilir.7 kişiyi geçmemek şartıyla şahıs kendisi ve ailesi adına mezkur büyük bir baş hayvan kesebileceği gibi 7 ayrı kişide ortaklaşa kesebilir. Sayının tek veya çift olmasında bir fark yoktur. Ancak hepsinin niyeti kurban,adak ve sadaka gibi ibadet maksadıyla olması lazım.
KURBAN KESME ZAMANI
Kurban kesme zamanı; Bayram namazı kılınan yerlerde bayram namazından sonra, diğer kırsal yerlerde ise Bayramın birinci günü şafağı sökümü ile başlar, üçüncü günü güneş batışına kadar devam eder.
KURBAN OLMAYA MANİ ÖZÜRLER
1- İki veya bir gözü kör olan hayvanlar, 2-Aşırı derecede zayıf olanlar, 3-Kurban edileceği yere kadar yürüyemeyecek durumda olanlar, 4-Kulağının veya kuyruğunun üçte birinden fazlası kopmuş veya kesilmiş olanlar, 5-Dişlerinin yarısından fazlası dökülmüş olanlar, 6-Doğuştan kulağı bulunmayanlar, 7-Boynuzlarının biri veya ikisi kökünden kopmuş veya kırılmış olanlar, 8- Ölüm derecesinde hasta olan hayvanlar.
VEKALET YOLU İLE KURBAN
Kurban kesmekle yükümlü olan kişi kendi eliyle kurbanını kesebileceği gibi bir başkasına izin vererek de kestirebilir. Ayrıca bedelini bir şahsa veya bir kuruma verip vekalet yolu ile kurban kestirebilir. Bu arada Diyanet İşleri Başkanlığı etini Türkiye de ve yoksul İslam ülkelerinde muhtaçlara dağıtmak üzere “ Vekalet yolu ile Kurban” kestirme kampanyası açmış bulunmaktadır. İsteyen Vatandaşlarımız 225.00 YTL. Müftülüklere veya Vakıflar Bankasında açılan Özel Kurban hesabına yatırmak suretiyle Diyanet İşleri Başkanlığı'na vekalet verebilir. Ayrıca Kızılay, Mehmetçik Vakfı ve diğer bazı kurumlar da Vekalet yolu ile kurban kesme hizmetini yürütmektedirler. Bu arada Diyanet İşleri Başkanlığının 18.08.2002 tarihli Kurban Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca, Cadde ve sokaklar da gelişi güzel kurbanların kesilmesi yasak olup, isteyenlerin Gümüşhane Kurban Hizmetleri Komisyonu tarafından belirlenen Belediye mezbahanesinde kurbanlarını kestirebilecekleri gibi, özel yeri veya bahçesi bulunanların ise bu yerlerde uygun şartlarda kesip, kurban atıkları ağzı kapalı poşetlerde muhafaza ederek, belediye çöp arabasına teslim etmeleri gerekmektedir.
KURBAN ETİNİN DAĞITIMI VE KURBAN DERİSİ
Adak olmayan normal kurban etinin dağıtımında en uygun olanı; kurban etini üçe taksim edip, bir bölümünü yoksullara sadaka olarak dağıtmak, bir bölümünü akraba, tanıdık ve komşulara ikram etmek, kalanını da çoluk çocuğu ile yemektir. Kurban etinin tamamını yoksullara sadaka olarak dağıtmak olabildiği gibi kurban kesenin ailesi kalabalık ve maddi durumu iyi değilse ailesi için alıkoyması da caiz olur. Kurban derisi kurbanın bir parçası olduğundan satılması veya ücret mukabilinde onu kesen kasaba verilmesi caiz değildir. Binaenaleyh dinen kurban derisi fakirlere ve Hayır işlerine hizmet eden kuruluşlara verilebilir. Ancak, kurban derisi toplama yetkisi mevzuat gereği yalnız Türk Hava Kurumu'na aittir. Bu vesile ile Gümüşhane'li kardeşlerimin yaklaşan Kurban bayramlarını tebrik eder, kesilen kurbanların Ülkemizin, Milletimizin huzur ve saadetine vesile olmasını Cenab-ı Allah' tan niyaz ederim.
M. Cüneyt KAVŞUT
Gümüşhane İl Müftüsü
