Karadeniz ile Akdeniz arasında alternatif bir ulaşım koridoru oluşturması planlanan Gümüşhane ile Şiran ilçesi arasındaki Tersun Dağı Tüneli'nin ulaşım, çevre, lojistik ve ekonomik etkileri ilk kez kapsamlı akademik verilerle ortaya konuldu.
Gümüşhane Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Ulaştırma Anabilim Dalı Başkanı Doç.Dr. Mehmet Tevfik Seferoğlu ile Dr.Öğr.Üyesi Ayşegül Güneş Seferoğlu tarafından hazırlanan ve Haziran 2026'da yayımlanan bilimsel çalışmada, Tersun Dağı Tüneli'nin Gümüşhane'nin kuzey-güney ulaşımındaki stratejik rolü ayrıntılı olarak değerlendirildi.
Trafiğin yoğun olduğu güzergâhta tünel önerisi
Karayolları Genel Müdürlüğü verilerine göre Tersun Geçidi'nde günlük ortalama araç sayısı son yıllarda düzenli artış gösterdi. Akademik çalışmada yapılan projeksiyona göre güzergâhı bugün yılda 600 binden fazla araç kullanırken, Tersun Dağı Tüneli'nin hizmete girmesiyle yıllık trafik hacminin 800 bin aracın üzerine çıkabileceği öngörüldü.
Araştırmada bu artışın bölgenin lojistik kapasitesini önemli ölçüde güçlendireceği ifade edildi.
Yol 16,5 kilometre kısalabilecek
Çalışmada, Torul ilçesine bağlı İkisu mevkisi ile Şiran arasındaki mevcut Tersun Geçidi'nin dik eğimleri, sert kış koşulları, buzlanma ve kaya düşmesi riski nedeniyle ulaşımı zorlaştırdığı belirtildi.
Yaklaşık 4,5 ila 5 kilometre uzunluğunda planlanan tünel ile mevcut 29 kilometrelik dağ geçidinin yerini yaklaşık 12,5 kilometrelik yeni güzergâhın alabileceği, böylece yolun 16,5 kilometre kısalabileceği ifade edildi.
Araştırmada ortalama seyahat süresinin 10,61 dakika azalabileceği de hesaplandı.
Yılda yaklaşık 6 bin 862 ton karbon salımı önlenebilecek
Bilimsel çalışmada çevresel kazanımlara da dikkat çekildi.
Araştırmaya göre tünel sayesinde binek otomobillerde araç başına 3,13 kilogram, ağır tonajlı araçlarda ise 13,95 kilogram karbon emisyonunun önüne geçilebilecek.
Tünelin hizmete girmesiyle günlük araç sayısının yaklaşık 2 bin 200'e ulaşabileceği, bunun da yılda yaklaşık 6 bin 862 ton karbon emisyonunun azaltılmasını sağlayabileceği değerlendirildi.
Trabzon ile Mersin arasındaki lojistik hat güçlenebilir
Akademisyenler, Tersun Dağı Tüneli'nin yalnızca Gümüşhane açısından değil, Trabzon Limanı ile Mersin Limanı arasındaki yük taşımacılığı bakımından da önemli avantaj sağlayabileceğini belirtti.
Çalışmada ağır tonajlı araçların dik rampaları kullanmak zorunda kalmamasının yakıt tüketimini azaltabileceği, lojistik maliyetlerini düşürebileceği ve ulaşım sürelerini kısaltabileceği ifade edildi.
“Karadeniz ile Akdeniz limanları arasında ulaşımı kolaylaştıracak”
Doç. Dr. Mehmet Tevfik Seferoğlu, Tersun Dağı ve Tersun Tüneli ile ilgili akademik çalışma hazırlama sürecinde önemli bir eksikliği fark ettiklerini belirterek, “Bu konuda daha önce yapılan çalışmaları incelediğimizde ciddi bir boşluk olduğunu gördük. Gümüşhane coğrafi olarak çok önemli bir aks üzerinde bulunuyor. Karadeniz’den başlayarak Orta Anadolu ve İç Anadolu üzerinden Akdeniz’e ulaşan önemli bir bağlantı hattından bahsediyoruz. Ancak şehrimizin dağlık yapısı, zorlu iklim koşulları ve topografyası nedeniyle ulaşım ağlarının oluşturulması oldukça güç. Bu sorunların tünel yatırımlarıyla aşılabileceğini Yeni Zigana Tüneli gibi önemli projelerde gördük” dedi.
Tersun Geçidi’nin önemli bir alternatif güzergâh olduğunu ifade eden Seferoğlu, “Torul ilçesine bağlı İkisu mevkiinden başlayarak Şiran’a ulaşan bu yol, özellikle Karadeniz’den gelen lojistik hareketliliğin Akdeniz’e aktarılması açısından büyük önem taşıyor. Tersun Geçidi altında yapılacak bir tünelle güzergâhın hem daha kısa hem de güvenli hale getirilebileceğini ortaya koyduk. Çalışmamızda yaklaşık 16,5 kilometrelik bir kazanım sağlanabileceğini, 4,5-5 kilometre uzunluğunda bir tünelin yeterli olabileceğini değerlendirdik” diye konuştu.
“Sadece ulaşım değil kalkınma projesi”
Mevcut 29 kilometrelik yolun karayolu ve tünel ağıyla yaklaşık 12,5 kilometreye düşürülebileceğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Ayşegül Güneş Seferoğlu ise, “Yolun kısalmasıyla seyahat konforu ve güvenliği artacak, yakıt tüketimi azalacak. Bu da karbon emisyonlarının düşmesi anlamına geliyor. Ekonomik açıdan baktığımızda ise Gümüşhane’nin 6. Bölge teşviklerinden yararlanıyor olması önemli bir avantaj. Ulaşım imkânlarının gelişmesiyle yeni yatırımların önü açılabilir, ekonomi ve istihdama katkı sağlanabilir. Bilimsel çalışmaların amacı karar vericilere veri temelli bir bakış açısı sunmaktır. Biz de bu çalışmayla Tersun Dağı Tüneli’nin sadece bir ulaşım projesi olmadığını; bölgesel kalkınmayı destekleyen, çevreye katkı sağlayan ve Türkiye’nin geleceğine değer katabilecek stratejik bir yatırım olduğunu ortaya koymayı amaçladık” ifadelerini kullandı.
“Kış aylarında güzergahı uzatmak zorunda kalıyoruz”
Akdeniz Bölgesi’nden Karadeniz’e sürekli sevkiyat yaptığını ve Tersun Dağ Geçidi’ni kullandığını ifade eden nakliyeci Cemal Çelikkanat, “Biz meyve ve sebze taşımacılığı yapıyoruz. Adana, Mersin ve Trabzon arasında çalışıyoruz. Devamlı bu yolu kullanıyoruz. Yazın bu yolu kullanıyoruz ama kış aylarında sorun oluyor. Güzergâhı uzatıp Samsun üzerinden geliyoruz. Buraya bir tünel açılırsa seviniriz” dedi.
Alişan Atıcı ise, “Biz tünelin yapılmasını istiyoruz. Yollarımız çok dik, arabalar çıkamıyor. Kış aylarında araba çıkmıyor, inemiyor” diye konuştu.
