Anahtar Parti Gümüşhane İl Başkanı Muhammet Kaya, yeni ekim dönemi öncesinde üreticilerin yaşadığı maliyet ve finansman sorunları ile tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine dair kapsamlı bir değerlendirme yaptı.
Türkiye genelinde finansal piyasaların ön plana çıktığı bir dönemde üreticilerin yalnız bırakıldığını belirten Muhammet Kaya, "Herkes borsayı konuşurken 2 milyon üretici zorda, çaresiz; devletinin kudretli merhamet elini bekliyor. Siz neyi bekliyorsunuz?" ifadesini kullandı.
TİGEM TOHUM SATIŞLARI VE MALİYET BAKISI
Tarımsal İşletmeler Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından yürütülen tohum dağıtım süreçlerine de değinen Anahtar Parti Gümüşhane İl Başkanı Muhammet Kaya, yapılan işlemlerin ücretsiz olmadığını dile getirdi. Uygulamanın ticari esaslara dayandığını vurgulayan Muhammet Kaya, "'Tohum dağıtımı başladı' diyorsunuz. Doğru, tohumu dağıtıyorsunuz; ama bedava değil. TİGEM’in 2026 yılı fiyat cetvelinde işlem açıkça 'peşin satış' olarak geçiyor. Dağıtıcı kuruluşların nakliye, sigorta, masraf ve kar payını ekleyerek tohumu çiftçiye satacağı da açıkça yazıyor." değerlendirmesinde bulundu.
AÇIKLANAN ÜRÜN FİYATLARI VE PAZARLAMA ZORLUKLARI
Açıklanan alım fiyatlarının üreticilerin girdi maliyetlerini karşılamaktan uzak kaldığını ifade eden Muhammet Kaya, depoları ve sermayesi bulunmayan çiftçilerin pazar koşullarında tüccarın insafına terk edildiğini kaydetti. Çiftçinin geçen sezondan kalan borçlarını dahi kapatamadığını hatırlatan Muhammet Kaya, "Asıl sorun yalnızca kullanılan kelime değil. Tarımsal ürünler için açıkladığınız fiyatlar çiftçinin maliyetini karşılamadı, emeğinin hakkını vermedi. Fiyatı açıklayıp görevinizi tamamladığınızı düşündünüz; ancak ürününü bekletecek deposu, borcunu çevirecek sermayesi olmayan çiftçiyi tüccarın insafına bıraktınız. Üreten kazanamadı, geçen sezonun borcunu dahi kapatamadı." şeklinde görüş belirtti.
ÇİFTÇİYE ACİL ÜRETİM SERMAYESİ ÇAĞRISI
Ekim sezonu öncesinde girdi maliyetlerinin peşin ödenmesi gerektiğini, buna karşın ürün gelirinin aylar sonra elde edildiğini belirten Muhammet Kaya, çiftçilerin faiz baskısı altında ezilmemesi gerektiğini söyledi. Çözüm odaklı bir model sunan Anahtar Parti Gümüşhane İl Başkanı Muhammet Kaya, "Şimdi yeni ekim dönemi kapıda. Gübre, mazot ve tohum peşin para; ürünün geliri ise aylar sonra. Geçen sezondan borçlu çıkan çiftçinin yeniden ekim yapacak sermayesi kalmadı. Önünde iki yol var: Ya tarlasını ekmeyecek ya da bankaya, tüccara, tefeciye mahkum olacak. Her iki yolun sonunda da üretim azalacak, ithalat artacak ve gıda güvenliğimiz daha büyük bir tehdit altına girecek." uyarısını yaptı. Sözlerini sürdüren Muhammet Kaya, "Çiftçiye nasihat değil, üretim sermayesi verin. Planlanan ürüne göre tohumunu, gübresini ve mazotunu ekimden önce sağlayın; bedelini hasatta ürününden mahsup edin. Çiftçiyi daha tohumu toprağa atmadan faize teslim etmeyin. Üretmesini istiyorsanız önce üretimin şartlarını oluşturun." çağrısında bulundu.
TARIM POLİTİKALARININ BİLANÇO İLE ÖLÇÜLMESİ GEREĞİ
Tarım politikalarının saha sonuçlarıyla değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Muhammet Kaya, "Tarım politikası kürsüdeki sözlerle ve dağıtım törenlerindeki fotoğraflarla değil, tarlanın bilançosuyla ölçülür. Çiftçi ekemiyorsa destek yetersizdir; maliyetini karşılayamıyorsa açıklanan fiyat yanlıştır. Üretici borca gömülürken 'çiftçimizin yanındayız' demek, tarladaki gerçeği değiştirmez." dedi. Muhammet Kaya değerlendirmesini, "Bugün borsada tarım şirketleri üzerinden vurgun yapılıyor; tarlada ise çiftçiye borç, faiz ve çaresizlik kalıyor." sözleriyle tamamladı.
