İlim Yayma Cemiyeti Gümüşhane Şubesi bünyesinde gerçekleştirilen “Şehir Sohbetleri” programı, bu hafta da toplumun geniş kesimlerini bir araya getiren önemli bir konuyla devam etti.
Gümüşhane Belediyesi Hüseyin Nihal Atsız Kültürevi’nde düzenlenen etkinlikte bu hafta “İslam ve Bilim” konusu tüm yönleriyle masaya yatırıldı.
Vatandaşların ve gençlerin yoğun katılım gösterdiği konferansa akademisyen Doç. Dr. Turgut Akyüz konuşmacı olarak katılırken, programın moderatörlüğünü ise Dr. Öğretim Üyesi Bülent Bal üstlendi.
Programda din, akıl, bilim ve medeniyet ilişkisi hem tarihsel kökenleri hem de modern çağın getirdiği yenilikler üzerinden kapsamlı şekilde değerlendirildi.
"Tartışmaların Toplumsal Sonuçları Var"
Programın açılış ve selamlama konuşmasını gerçekleştiren Dr. Öğretim Üyesi Bülent Bal, insanlık tarihi boyunca din ve bilim ilişkisinin her dönem en yoğun tartışma alanlarından biri olduğunu hatırlattı. Bu konunun sadece akademik çevrelerde kalmadığına işaret eden Bal, “Tarih boyunca din ve bilim ilişkisi yoğun tartışmalara konu olmuştur. Bu tartışmalar yalnızca teorik düzeyde kalmamış, aynı zamanda çok ciddi toplumsal sonuçlar da doğurmuştur” ifadelerini kullandı. Bal, bu kapsamda İslam medeniyetinin bilgiye olan köklü bakış açısını ve Müslüman düşünürlerin bilimsel düşünceyle kurduğu güçlü bağı doğru anlamanın günümüz dünyası için büyük bir önem taşıdığına dikkat çekti.
"Din ve Bilim Farklı Sorulara Cevap Arar"
Açılış konuşmasının ardından kürsüye çıkan Doç. Dr. Turgut Akyüz, İslam düşünce geleneğinde bilgi kavramının merkezi bir konumda yer aldığını belirtti. Modern dünyada din ile bilimin yapay bir şekilde karşı karşıya getirilmeye çalışıldığını ifade eden Doç. Dr. Akyüz, “Din ile bilim çoğu zaman karşı karşıya getiriliyor ancak aslında bu iki alan farklı soruların cevabını arıyor. Bilim daha çok gözlem ve deney yoluyla evreni anlamaya çalışırken; din ise insanın anlam arayışına, ahlaki sorumluluklarına ve hayatın nihai amacına ilişkin rehberlik sunuyor” değerlendirmesinde bulundu.
İslam Düşüncesinde Akıl ve Köklü Miras
Din, akıl ve bilim arasındaki dengenin sağlıklı bir zemine oturtulması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Turgut Akyüz, İslam inancında aklın ve düşünmenin doğrudan emir ve teşvik edildiğini hatırlattı. İslam dünyasının yetiştirdiği büyük dehalardan örnekler veren Akyüz, “Tarih boyunca İmam Maturidi, İmam Eş’ari, Farabi, İbn Sina, Gazali ve Fahreddin Razi gibi büyük düşünürler bu konuda çok zengin ve farklı yaklaşımlar geliştirmiştir. İslam medeniyetindeki bu zengin fikri mirasın günümüzde de doğru kaynaklardan okunması ve analiz edilmesi gerekiyor” sözlerini kaydetti.
"Bilimcilik Anlayışı Sağlıklı Değil"
Modern dönemle birlikte hayatın merkezine oturan “bilimcilik” (scientism) ideolojisine de değinen Doç. Dr. Akyüz, bilimin insanlığın en büyük ortak kazanımlarından biri olduğunu ancak her şeyi çözebilecek yegane güç gibi görülmesinin hatalı olduğunu savundu. Akyüz, “Bilimsel bilgi yapısı gereği sürekli gelişen ve değişen bir karaktere sahiptir. Bilimin her soruya tek başına cevap verebileceği düşüncesi sağlıklı değildir. Çünkü insanın yalnızca maddi ihtiyaçları yoktur; aynı zamanda göz ardı edilemeyecek manevi ihtiyaçları da bulunuyor” açıklamasını yaptı.
"Öğrenmek ve Üretmek Müslümanlar İçin Bir Görevdir"
İslam dininin insana yüklediği yeryüzünü imar etme sorumluluğuna değinen Doç. Dr. Turgut Akyüz, kutsal kitaptan örnekler vererek konuşmasını sürdürdü. Kur'an-ı Kerim'de yer alan ayetlere atıfta bulunan Akyüz, “Kur’an’da geçen 'Allah, Âdem’e isimleri öğretti' ayeti, öğrenmenin, araştırmanın ve katma değer üretmenin Müslümanlar için ne kadar önemli bir görev olduğunu açıkça ortaya koyuyor. İnsan yeryüzünü imar etmekle yükümlüdür. Bilginin asıl amacı yalnızca teorik birikim oluşturmak değil, bilakis doğrudan insanlığa fayda sağlamaktır” biçiminde konuştu.
Yapay Zekâ ve Çevre Ahlakı
Konuşmasında çağın en büyük dönüşümlerinden olan yapay zekâ, teknoloji ve çevre sorunları gibi küresel başlıklara da yer ayıran Doç. Dr. Turgut Akyüz, bilimsel ilerlemelerin ahlaki bir süzgeçten geçmesi gerektiğinin altını çizdi. Akyüz, “Bilimsel gelişmelerin mutlak surette insanlığın yararına kullanılması gerekiyor. İnsan tabiatın bir hakimi değil, onun bir parçasıdır. Bu yüzden doğaya zarar verme hakkına sahip değiliz. Ekonomik ve teknolojik kalkınmanın çevreyi tahrip etmeden gerçekleştirilmesi şarttır” uyarısında bulundu.
"Gençler Daha Fazla Sorumluluk Üstlenmeli"
Müslüman toplumların sadece geçmişteki parlak bilim dönemiyle övünerek bugünü kurtaramayacağını açık yüreklilikle ifade eden Doç. Dr. Turgut Akyüz, mevcut krizlerle yüzleşme zamanının geldiğini belirtti. Çözüm reçetesini de sunan Akyüz, “Müslüman toplumların geçmişteki başarılarıyla övünmek kadar mevcut sorunlarla yüzleşmesi de gerekiyor. Bilgi üretiminin, eleştirel düşüncenin ve bilimsel çalışmaların artırılması hayati önem taşıyor. Sorunların çözümü ancak daha çok çalışmak, araştırmak ve üretmekle mümkündür. Bu noktada özellikle gençlerimizin ilim ve bilim alanlarında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerekiyor” çağrısını yaptı.
Yaklaşık iki saat boyunca kesintisiz süren program, salonu dolduran dinleyicilerin sorularının Doç. Dr. Turgut Akyüz tarafından yanıtlanmasıyla tamamlandı. Etkinlik sonrasında memnuniyetlerini dile getiren katılımcılar, ufuk açıcı bir akşam yaşadıklarını belirtti.
İlim Yayma Cemiyeti Gümüşhane Şubesi yetkilileri ise Gümüşhane’nin kültürel ve fikri hayatına katkı sunan “Şehir Sohbetleri” programlarının önümüzdeki dönemde de farklı konu başlıkları ve alanında uzman konuklarla hız kesmeden devam edeceğini müjdeledi.
