Gümüşhane
Açık
4°
Adana
Adıyaman
Afyonkarahisar
Ağrı
Amasya
Ankara
Antalya
Artvin
Aydın
Balıkesir
Bilecik
Bingöl
Bitlis
Bolu
Burdur
Bursa
Çanakkale
Çankırı
Çorum
Denizli
Diyarbakır
Edirne
Elazığ
Erzincan
Erzurum
Eskişehir
Gaziantep
Giresun
Gümüşhane
Hakkari
Hatay
Isparta
Mersin
İstanbul
İzmir
Kars
Kastamonu
Kayseri
Kırklareli
Kırşehir
Kocaeli
Konya
Kütahya
Malatya
Manisa
Kahramanmaraş
Mardin
Muğla
Muş
Nevşehir
Niğde
Ordu
Rize
Sakarya
Samsun
Siirt
Sinop
Sivas
Tekirdağ
Tokat
Trabzon
Tunceli
Şanlıurfa
Uşak
Van
Yozgat
Zonguldak
Aksaray
Bayburt
Karaman
Kırıkkale
Batman
Şırnak
Bartın
Ardahan
Iğdır
Yalova
Karabük
Kilis
Osmaniye
Düzce
50,4352 %0.07
55,5129 %0.08
6.246,79 %0.11
Körler Ülkesinde Sunum Nasıl Yapılır?

Körler Ülkesinde Sunum Nasıl Yapılır?

MÖ 658 yılları…

Efsaneye göre Megara kentinden genç Byzas, yanındakilerle birlikte yeni bir kent kurmak ve yeni bir hayat başlatmak üzere yola çıkar. Ancak cevaplanması gereken önemli bir soru vardır: Kent nerede kurulacaktır?

Byzas, Delfoi Kâhini'ne danışır. Kâhinin cevabı kısa ve gizemlidir:

“Kentini Körler Ülkesi'nin tam karşısına kuracaksın.”

Byzas yola çıkar. Arar, tarar ama “Körler Ülkesi” diye bir yer bulamaz. Uzun bir yolculuğun ardından bugünkü İstanbul Boğazı'nın kıyılarına ulaşır. Yemyeşil tepeleri, denizi, doğal limanı ve eşsiz konumuyla Sarayburnu'nu gördüğünde buranın güzelliğine hayran kalır.

Sonra karşı kıyıya bakar. Orada daha önce kurulmuş bir yerleşim vardır: Khalkedon, yani bugünkü Kadıköy.

Rivayete göre Byzas şaşkınlıkla, “Bu insanlar kör mü? Böylesine güzel bir yer dururken neden karşı kıyıya yerleşmişler?” diye sorar. O anda Delfoi Kâhini'nin sözünü hatırlar:

“Körler Ülkesi'nin karşısına…”

Aradığı yeri bulduğunu düşünür. Sarayburnu'na yerleşir ve zaman içinde Byzas'ın kurduğu yerleşim Byzantion adıyla gelişir ve İstanbul'un tarihinin önemli başlangıç noktalarından biri olur.

Efsanenin “Körler Ülkesi” dediği Khalkedon ise bugünkü Kadıköy'dür.

İstanbul'un fethinden sonra bölgenin adı da zaman içinde değişir. Rivayete göre Fatih Sultan Mehmet, Khalkedon'u İstanbul'un ilk kadılarından Hızır Bey'e verir. Kadıköy adının da buradan, “kadının köyü” ifadesinden geldiği anlatılır.

Bölgenin çok eski bir yerleşim alanı olduğu günümüzde yapılan arkeolojik çalışmalarla da ortaya çıkmaktadır. Haydarpaşa Garı çevresindeki kazılarda Khalkedon'un geçmişine ilişkin önemli kalıntılara ulaşılmış; antik liman yolu, yapılar ve farklı dönemlere ait arkeolojik buluntular ortaya çıkarılmıştır.

Yüzyıllar geçti, imparatorluklar kuruldu, şehirlerin adları değişti; fakat “körlük” kelimesi sanki Kadıköy'ün tarihinden hiç çıkmadı. Bugün Kadıköy, Osmanağa Mahallesi'nde “Körler Sokak” adını taşıyan bir sokak bulunması bunun ilginç örneklerinden biridir. Osmanlı döneminde görme ve işitme engellilerin eğitimi için önemli bir adım olan “Dilsiz ve Âma Mektebi” de Sultan II. Abdülhamid döneminde, 30 Eylül 1889 tarihinde, bu günkü Marmara Üniversitesi Rektörlüğü olan yapının bulunduğu yerde eğitime başladı.

Tarihin garip bir cilvesiydi belki:

Bir zamanlar “Körler Ülkesi” diye anılan topraklar, yüzyıllar sonra körlerin eğitim mücadelesine de tanıklık edecekti.

Ama benim Körler Ülkesi ile asıl hikâyem bundan çok daha sonra başlayacaktı.

*****

Mayıs 2012…

Byzas'ın hikâyesinden yaklaşık 2.670 yıl sonra, Körler Ülkesi'ne yaklaşık on beş kilometre uzaklıktaki bir ofiste hummalı bir çalışma içindeydim.

Türkiye genelinde uygulanması planlanan, kadınların istihdamına yönelik önemli bir proje için sunum hazırlamam gerekiyordu. Proje; bakanlıklar, valilikler ve büyükşehir belediyeleri gibi önemli kurumların temsilcilerine anlatılacaktı.

Hazırlık için yaklaşık bir ayım vardı.

Günlerce çalıştım. Verileri topladım, tablolar oluşturdum, grafikler hazırladım, görseller seçtim. Anlatmak istediğim hemen her şeyi görsel olarak desteklemeye çalıştım.

Sonunda iyi bir sunum hazırladığıma inanıyordum.

Daha doğrusu, inanıyordum… Ta ki sunum yapacağım salona girene kadar.

Kapıdan girdim ve karşımda Lokman Ayva'yı gördüm.

Türkiye'nin ilk görme engelli milletvekili…

Bir an olduğum yerde kaldım.

Aylar değil belki ama haftalardır hazırladığım tablolar, grafikler ve görseller bir anda zihnimde uçuşmaya başladı.

Aklımdan tek bir soru geçiyordu:

Görmeyen bir insana, görseller üzerine kurduğum bu sunumu nasıl yapacaktım?

Yaklaşık bir dakika ne söyleyeceğimi bilemeden öylece kaldım.

Bugün düşündüğümde, o salonda asıl göremeyen kişinin kim olduğu konusunda artık o kadar emin değilim.

Çünkü ben Lokman Ayva'nın görmediğini görmüş, fakat neleri görebildiğini henüz görememiştim.

İmdadıma yine o yetişti.

Belli ki hayatı boyunca benim düştüğüm duruma düşen pek çok insanla karşılaşmıştı. Gülümsedi ve ortamı yumuşatan şu sözü söyledi:

“Güzel kardeşim, kalp gözümüz görüyor şükür; gözümüz kör olsa kaç yazar?”

Bir anda rahatladım.

Sunuma başladım.

Grafikleri anlattım. Tablolardaki rakamları tarif ettim. Görsellerin ne ifade ettiğini sözcüklere dönüştürdüm. Bir süre sonra fark ettim ki mesele onun görüp görmemesi değildi.

Mesele, benim anlatıp anlatamadığımdı.

Belki de o gün hayatımın en önemli sunumlarından birini yaparken, sunum yapmaktan çok daha önemli bir şey öğreniyordum:

Görmek yalnızca gözlerle yapılan bir iş değildi.

*****

Şairin dediği gibi:

“Her sabah bir çiçeği aklında tut, Tebessüm gezdir ruhunda, umutsuzluk yok. Gün gelir, gül de açar, bülbül de öter.”

Benim için fırtınayla başlayan o sunum, Lokman Ayva'nın birkaç sözüyle melteme dönüşmüştü.

Sarayburnu'nu bilmem ama o gün benim Körler Ülkesi'mde güller açmış, bülbüller ötmeye başlamıştı.

İyi ki o sunumu ben yapmışım.

Çünkü o gün yalnızca bir proje anlatmadım; hayatı azmin, mücadelenin ve imkânsız denilen sınırları aşmanın hikâyesine dönüşmüş bir insanla tanıştım.

Lokman Ayva ile…

*****

Hikâye bizi bu kez İstanbul'dan yaklaşık 777 kilometre uzağa, Konya'nın Ilgın ilçesine bağlı Başköy'e götürüyor.

Yıl 1966…

Lokman Ayva, üç çocuklu bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya geldi. Köy hayatının imkânları içinde büyüdü. Henüz on bir yaşındayken geçirdiği menenjit nedeniyle görme yeteneğini kaybetti. Halk deyimi ile kör oldu.

Bir çocuğun dünyasının kararması için bundan daha büyük ne olabilirdi?

Fakat yıllar sonra anlayacaktım ki bazı karanlıklar insanın yolunu kapatırken bazıları ona başka yolları fark ettirir.

Lokman Ayva'nın hikâyesi de böyle başladı.

Başköy'deki mütevazı bir köy evinden Ankara Körler Okulu'na, oradan liseye; üniversite eğitiminin önüne çıkarılan engellerden Boğaziçi Üniversitesi'ne, bilgisayarla tanışmasından sivil toplum çalışmalarına ve nihayet Türkiye'nin ilk görme engelli milletvekilliğine uzanan sıra dışı bir yolculuk…

Ancak burada anlatmak istediğim yalnızca bir insanın başarı hikâyesi değildir.

Çünkü Lokman Ayva'nın karşısına çıkan engellerin hepsi görme kaybından kaynaklanmadı.

Bazen bir okulun kapısı kapandı.

Bazen “Yapamazsın.” denildi.

Bazen onun adına başkaları karar vermeye çalıştı.

Bazen gözleri gören insanlar onun geleceğini göremedi.

İşte tam burada, 2.670 yıl önce anlatılan Körler Ülkesi efsanesi yeniden karşımıza çıkıyor.

Byzas'ın hikâyesindeki körlük gözlerin görmemesi değildi. İnsanların önlerindeki imkânı fark edememeleriydi.

Lokman Ayva'nın hayatında da benzer bir soru vardır:

Gerçekten kör olan kimdir?

Göremeyen insan mı?

Yoksa karşısındaki insanın yapabileceklerini göremeyen mi?

*****

Shakespeare'e atfedilen güzel bir söz vardır:

“Bazı yıkılışlar, daha parlak kalkışların habercisidir.”

Bu söz Lokman Ayva'nın hayatını anlatıyor gibidir.

İnsan bazen başına gelenleri seyreder, bazen de onların seyrini değiştirir.

Lokman Ayva, kendisine biçilen hayatı yalnızca seyretmek yerine onun seyrini değiştirmeyi seçti. “Yapamazsın” diyenlerin söylediklerini kader kabul etmedi. Önüne çıkan engelleri yok saymadı; onları aşmanın yollarını aradı.

Yıllardır ısrarla aynı cümleyi tekrarladı.

“Bize imkân verin, imkânsızı isteyin.”

Bu yüzden onun hikâyesi yalnızca bir görme engellinin başarı hikâyesi değildir.

Bir bakıma, imkânsızlıkların nasıl imkâna dönüştürülebileceğinin hikâyesidir.

Bu hikâyeyi yazarken amacımız bir kahraman yaratmak değil; zaten yaşanmış bir hayatın içindeki mücadeleyi görünür kılmaktı. Engellilerin karşılaştığı sorunlara ses olmak, onların dünyasına başka bir pencereden bakmak ve “olmaz” denilen yerde başka bir yolun bulunabileceğini göstermekti.

Çünkü bazen bir insanın hikâyesi yalnızca kendisine ait değildir.

Bir köy çocuğunun önüne çıkan engelleri aşması, başka bir köyde yaşayan çocuğa umut olabilir.

Bir görme engellinin üniversite kapısından içeri girmesi, arkasından gelenlerin yolunu açabilir.

Bir insanın “Yapamazsın.” sözüne verdiği cevap, hiç tanımadığı başka insanların hayatını değiştirebilir.

Küçük Prens'in unutulmaz öğretisinde söylendiği gibi:

“İnsan ancak yüreğiyle baktığı zaman doğruyu görebilir. Asıl olanı gözler göremez.”

Belki de bütün mesele budur.

Hayata yalnızca gözlerimizle değil, aklımızla, vicdanımızla ve yüreğimizle bakabilmek…

Çünkü insan neye ve nasıl bakıyorsa biraz da odur.

*****

Benim için ise bu hikâye, 2012 yılının Mayıs ayında, “Körler Ülkesi” ne çok da uzak olmayan bir yerde yaptığım o sunumla başladı.

O gün Lokman Ayva'ya bir proje anlatmak için salona girmiştim.

Salondan çıktığımda ise anlatılmaya değer başka bir hikâye bulmuştum:

İmkânsızlığın imkânını…

Ve benim için “Kör adam neyi yapamaz sorusunun cevabı yok artık…”

Son Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız