Gümüşhane’nin unutulmaya yüz tutmuş yöresel lezzetleri arasında yer alan Toğala kuymağı, Yeşildere Köyündeki Tarihi Yeşildere Konakları'nda geleneksel tarifine sadık kalınarak yeniden sofralardaki yerini almaya başladı.
Günümüzde yaygın olarak bilinen peynirli ve tereyağlı kuymak çeşitlerinden farklı olarak yalnızca süt kaymağı ve un kullanılarak hazırlanan yemek, kendine özgü lezzetiyle dikkatleri üzerine çekiyor.
Geçmişte evlerde sıklıkla hazırlanan ve yöre halkının hafızasında önemli bir yere sahip olan Toğala kuymağı, kentteki yerel işletmelerin girişimleriyle yeniden tanıtılmaya başlandı.
Kültürel mirasın yaşatılması ve unutulmaya yüz tutmuş yöresel tatların gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla menülere eklenen bu geleneksel lezzet, yerli ve yabancı ziyaretçilerden yoğun ilgi gördü.
Öte yandan Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odası (GTSO) tarafından Toğala kuymağının korunması, özgün tarifinin güvence altına alınması ve yöreyle özdeşleşen bir değer olarak tanıtılması amacıyla Türk Patent ve Marka Kurumuna coğrafi işaret başvurusu gerçekleştirildi.
Geleneksel yapım yöntemiyle hazırlanan lezzet, hem geçmişin mutfak kültürünü yaşattı hem de kentin gastronomi turizmine kazandırılan önemli değerler arasında yer aldı.
"Asıl Kuymak Süt Kaymağı ve Unla Yapılan Toğala Kuymağıdır"
Tarihi Yeşildere Konakları İşletmecisi Rüstem Demirağ, Gümüşhane’nin unutulmaya yüz tutmuş değerini yeniden vatandaşlarla buluşturduklarını belirterek, “Toğala kuymağı sadece un ve süt kaymağından yapılır. Halk arasında ‘süt yüzü kuymağı’ olarak da adlandırılır. Eskilerden beri bilinen asıl kuymak tarifimiz budur. Son zamanlarda görsellik kazandırmak amacıyla kaşar peyniri ve mısır unu eklenerek yapılmaya başlandı. Ancak bunun aslı, geçmişten beri süregelen şekliyle süt kaymağı ve unla hazırlananıdır. Biz de mutfak mirasımıza katkı sağlamak amacıyla bu yemeği menümüze ekledik. Kahvaltı yapan neredeyse her misafirimiz bu lezzeti tatmak istedi. İnsanlara çocukluklarında veya nenelerinin mutfağında tattığı bir lezzeti orijinal haliyle sunmak büyük bir keyif verdi. Gümüşhane Ticaret ve Sanayi Odamız da bu süreci desteklemek adına coğrafi işaret başvurusunu tamamladı” dedi.
"Toğala Kuymağının Tadı Diğer Kuymaklardan Çok Farklı"
Geleneksel mutfak kültürünü yaşatan Aşçı Nilüfer Okumuş, hazırlık sürecini anlatırken, “Bu kuymak sadece sütün yüzündeki kaymaktan yapıldı. Diğer kuymaklar gibi değildir. Süt kaymağını erittikten sonra üzerine mısır unu ve un ekleyerek kavurduk. Ardından suyunu verdik. Kendi doğal yağını kendisi çıkardı. Diğer kuymaklarda tereyağı ve bolca peynir kullanılır ancak Toğala kuymağının aroması ve lezzeti çok daha farklıdır. Eskiden sürekli yaptığımız bu lezzete olan ilgi yeniden arttı” sözleriyle tarifin püf noktalarını aktardı.
"Nenelerimizin Tarifini Sofralara Taşımaktan Gururluyuz"
Tarihi yapının ve yöresel mutfak kültürünün canlandırılmasına öncülük eden İşletmeci Erhan Yalçınkaya ise “Tarihi binamıza yeniden hayat vererek geçmişin lezzetlerini sunmayı hedefledik. Toğala kuymağı tarihten beri gelen özgün bir üründür. Kolaya kaçılmadan, nenelerimizin hazırladığı yöntemle sütün kaymağından imal edilerek misafirlerimize sunuldu. Gelen olumlu geri dönüşler bizlerin motivasyonunu artırdı. Geçmişin tarihi lezzetlerini daha geniş kitlelerle buluşturmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
