GÜMÜŞHANELİ SİMALAR ÜZERİNE HASBİHAL
“Gümüşhaneli Simalar” kitabım yalnızca bir biyografi kitabı olarak değil; Gümüşhane’nin sosyal hafızasını, insan haritasını ve kültürel envanterini bir araya getiren şehir kitabım olarak değerlendirmek gerekir. Kitabımın temel karakteri bir şehrin hafızası olarak düşünülebilir. Gümüşhaneli Simalar’ın en önemli özelliği, tek tek insanların hayatlarını anlatmanın ötesine geçmesidir. Kitapta 5 bine yakın kişi biyografisi bulunmaktadır.
15 yıl önce 3800 civarında Gümüşhaneli ismin yer aldığı “Gümüş Portreler”den 5 Bin biyografiye geçen Gümüşhaneli Simalar’a geçerek yeni isimlere de yer verdim. Kitabımın en güçlü yanı eserin kategorik yapı içermesidir ki bu kategoriler; Akademisyenler, Allah Dostları, Asker ve Emniyetçiler, Belediye Başkanları, Bürokratlar, Doktorlar, Gazeteciler, Gönül Erleri, Hukukçular, İş İnsanları, Renkli ve Tarihi Simalar, Sanatçılar, Siyasetçiler, Sporcular, STK ve dernek başkanları, Şair, yazar ve âşıklar, Şehitler, Unutulmaz eğitimciler ile Gümüşhane'de iz bırakanlardan oluşmaktadır. .
Kitabımın ilgi görmesinin başka bir sebebi sadece meşhur insanlarla sınırlı kalmamasıdır. Gayem kendi alanında öne çıkan, şehrin sembolü olan isimleri bir araya toplayabilmekti diyebilirim. Yani Adalet Bakanı Mahmut Oltan Sungurlu ile Datdav Hamdi’nin aynı eserde yer alabilme özgürlüğüdür.
Ve bu eserim aslında Gümüşhane’nin insan coğrafyasını çıkaran bir arşiv kaynağı olmasıdır ki bu yüzden bu kadar ilgi görmüştür. Eserim bir nevi “İnsanlar üzerinden Gümüşhane tarihi” olarak okunabilir.
Ayrıca eserim edebî değerinden daha farklı bir sosyolojik değer olarak da görülebilir. Dolayısıyla kitap, ileride yapılabilecek yüksek lisans ve doktora çalışmalarına veri sağlayabilecek niteliktedir.
Tarihi ve Renkli Simalar Bölümü bana göre kitabın en özgün taraflarından biridir. Çünkü klasik biyografi anlayışı genellikle “başarı” üzerine kuruludur. Oysa şehir hafızası sadece başarılarla oluşmaz. Bir insanın; karakteri, konuşma biçimi, davranışları, şehirde bıraktığı iz, toplumdaki itibarı, ilginç yönleri ve halk arasında anlatılan hikâyeleri de kültürel hafızanın parçasıdır. Bu nedenle “Renkli Simalar” başlığı, resmi tarih ile halk hafızası arasında bir köprü kuruyor.Eserde Şehitler, Allah Dostları ve Gönül Erleri gibi bölümlerin bulunması da kitabın yalnızca meslekî başarı ekseninde kurulmadığını gösteriyor. Bu bölüm kitabın bir nevi manevi omurgasını oluşturuyor.
Başka bir cihetten bakıldığında eğitimci kimliğim eserin yapısına sirayet ediyor ki bu da kitabın asıl karakterini belirliyor.
Gümüşhane açısından özellikle önemli bir konu da gurbet. Gümüşhane nüfusunun önemli bir kısmının şehir dışında yaşaması nedeniyle “Gümüşhanelilik” sadece Gümüşhane sınırları içinde meydana gelen bir kimlik değildir. İstanbul'daki Gümüşhaneli, Trabzon'daki Gümüşhaneli, Ankara'daki Gümüşhaneli, Bursa'daki Gümüşhaneli, Almanya'daki Gümüşhaneli de bu kitabın doğal kapsamına giriyor. Dolayısıyla eser bir anlamda “Gümüşhane'nin şehir sınırlarını aşan insan haritası” haline geliyor.
Bugün kitap henüz yeni. Dolayısıyla insanlar kitabı daha çok “Gümüşhaneliler hakkında hazırlanmış büyük bir biyografi kitabı” olarak görebilir. Fakat 30-40 yıl sonra durum değişecek. Örneğin 2060 yılında bir araştırmacı 2025 Gümüşhane'sini araştırdığında “O dönemde Gümüşhane'de kimler vardı?” sorusunun cevabı için kitabıma bakacaklardır. Bu nedenle kitabımın bugünkü kültürel değeri ile gelecekteki tarihî değeri aynı olmayacaktır.
Yine kitabımın Gümüşhane Üniversitesi Aysın-Rafet Ataç Merkez Kütüphanesi'nde “Şehir Kitaplığı” kapsamında yer alması da çok önemli. Bu, kitabımın sadece kişisel bir yayın olmaktan çıkıp kurumsal hafızaya girdiğini gösteren bir işarettir.
Bir başka ilginç nokta da eserin tek yazarı ben olmama rağmen kitabın gerçek hammaddesinin binlerce insanın hayatı olmasıdır. Dolayısıyla eser teknik olarak tek yazarlı olsa da aslında “binlerce insanın hatırasından” meydana gelen kolektif bir hafıza kitabıdır.Bu bakımdan şahsıma da bir anlamda “hafıza derleyicisi” diyebilirsiniz.
Şahsıma katıldığım söyleşi ve etkinliklerde sorulan kitap benim için neden önemli sorusuna cevaben dedim ki;
“Şiir kitaplarım şair İsmail Hayal'i, yerel tarih kitaplarım Araştırmacı İsmail Hayal'i, Ekmek Arası Domates Edebiyatçı İsmail Hayal'i gösterirken “Gümüşhaneli Simalar” Gümüşhane’nin hafızasını toplamaya çalışan İsmail Hayal'i” gösteriyor.
Sonuç olarak; bu eser “Gümüşhane'nin insan hafızasını tek ciltte toplamaya yönelik kapsamlı bir şehir biyografisi ve kültür arşividir.”
O yüzden bu değerli eserimizi web sayfası olarak hazırlama fikrini her zaman yaptığım çalışmalarda yanımda olan, maddi ve manevi desteğini gördüğüm sevgili kardeşim Selami ÖKTEM ile GÜMÜŞHANELİ SİMALAR adı altında internet ortamına taşımaya karar verdik.
Gerek internet ortamında ve gerekse de kitabımızın eksikliklerinin giderilerek yeni baskısının yapılması aşamasında elimde kalan az sayıda kitabın siz değerli Gümüşhanelilerin kütüphanelerinde yer almasıdır.
O yüzden bana 0530 607 29 29 Whatsap’tan yazarsanız eserimi maliyeti fiyatına alarak yeni eserimin çıkarılmasına katkı verebilirsiniz. Her şey Gümüşhane için.
