Dünyada ve tarihte en çok devlet kuran millet; Türk milletidir.
Bu devletlerin kesin sayısı bilinmiyor. Bu sayının 138’e kadar çıktığını yazan tarihçilerimiz de vardır. Bilinenler ise şunlardır. Cumhurbaşkanlığı forsu üzerindeki 16 devletimiz.
Ancak bunların yanında günümüzde başta Türkiye olmak üzere yedi ayrı devlet hala yaşamını sürdürmektedir. Bunlar: Türkiye Cumhuriyeti, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti.
Bir önceki yazımızda dünyada devlet kurucu liderlerini yazdık. Bugünkü yazımızda ise Türk devletlerinin kurucu liderlerini yazmaya çalışacağız.
Türkler, tarihte 16 devlet kuran nadir uluslardan birisidir. Cumhurbaşkanlığı forsundaki yıldızlar da bunu göstermektedir. Ancak Cumhurbaşkanlığı forsunda yer alan 16 yıldıza bağlanıp Türklerin tarihte sadece 16 devlet kurduğu iddiası doğruyu ne kadar yansıtmaktadır?
Bugünkü 17. Devletimiz Türkiye Cumhuriyetini sonsuza kadar korumak ve yaşatmak bütün vatandaşlarımızın birincil görevi olması gerekiyor.
Tarihte en uzun 623 yıl yaşayan Türk devleti; Osman Gazi’nin kurduğu Osmanlı İmparatorluğu’dur.
Şimdi sırasıyla Türk Devletlerine ve kurucu liderlerine bir bakalım.
- Teoman: Büyük Hun İmparatorluğu’nun M,Ö. 220 MS 216 yılları arasındaki kurucu lideridir.
Bu demek ki günümüzden tam 2246 yıl önce ilk Türk Devleti olan Büyük Hun İmparatorluğu Teoman tarafından kurulmuştur.
- Panu: Batı Hun İmparatorluğu, MS 48-216 yılları arasında 168 yıl yaşamıştır.
- Balamir: Avrupa Hun İmparatorluğu, MS 375-469 yılları arasında 94 yıl ayakta kalmıştır.
- Aksuvar: Ak Hun İmparatorluğu, 440-710 yılları arasında 270 yıl hüküm sürmüştür.
- Bumin Kağan: Göktürk Kağanlığının kurucu lideridir ve kurduğu devlet, 552-745 yılları arasında 193 yıl yaşamıştır.
- I.Bayan: Avan Kağanlığını kurmuştur. Ve devleti 565-835 yılları arasında 270 yıl yaşamıştır.
- Böri Şad: Hazar Kağanlığı devletinin kurucu lideridir. Bu devlette 651-983 yılları arasında 332 yıl hüküm sürmüştür.
- Kutluk Bilge Kül Kağan: Uygur Kağanlığı 744-847 yılları arasında 103 yıl yaşamıştır.
- Bilgi Kül Kadir Han: Karahanlı Devleti, 744-847 yılları arasında 372 yıl hüküm sürmüştür.
- Alp Tigin: Gazne Devleti 962-1183 yılları arasında 221 yıl yaşamıştır.
- Tuğrul Bey: Büyük Selçuklu İmparatorluğu 1040-1157 yılları arasında 117 yıl hüküm sürmüştür.
- Kutbüdin Muhammed: Harezmişahlar Devleti 1097-1231 yılları arasında 134 yıl yaşamıştır.
- Batu Han: Altın Ordu Devleti, 1236-1502 yılları arasında 266 yıl ayakta kalmıştır.
- Emir Timur: Timur İmparatorluğu, 1368-1501 yılları arasında 133 yıl yaşamıştır.
- Babür Şah: Babür İmparatorluğu 1526-1858 yılları arasında 332 yıl hüküm sürmüştür.
- Osman Gazi: Osmanlı İmparatorluğu 1299-1922 yılına kadar tam 623 yıl hüküm sürmüştür.
- Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1923 tarihinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti, dünya durdukça yaşamaya devam edecektir.
Bu yazıyı neden yazdığımın yanıtını da en iyi Mustafa Kemal Atatürk veriyor ve diyor ki:
“Tarihini bilmeyen bir millet, yok olmaya mahkûmdur.”
Öyleyse geçmiş tarihimizi iyi bilmeliyiz ki geleceğimize de sahip çıkalım. Bunun için tarihi konulara büyük önem verelim ve öğrenmeye devam edelim.
En derin saygılarımla.
Bekir CEBECİ
Trabzon, 20 Ekim 2026
e-mail: [email protected]
